भारी वर्षाको पूर्वानुमान, सावधानी अपनाउन मौसमविद्को आग्रह
काठमाडौं । देशभर मनसुनी वायुका साथै पश्चिमी वायुको समेत आंशिक प्रभाव रहेको छ। जल तथा मौसम विज्ञान विभाग, मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार मनसुनको न्यूनचापीय रेखा सरदर स्थानभन्दा दक्षिणतर्फ रहेको छ। उत्तर अन्डमन सागर तथा आसपास विकसित न्यूनचापीय क्षेत्र हाल मध्यपूर्व बंगालको खाडीमा रहेको र उक्त प्रणाली आगामी दिनमा थप बलियो बन्दै पश्चिम–उत्तरपश्चिम दिशातर्फ सर्ने सम्भावना रहेको महाशाखाले जनाएको छ। महाशाखाले सोमबार बिहान ८ बजे जारी गरेको मौसम पूर्वानुमानअनुसार हाल कोसी प्रदेशलगायत देशका हिमाली तथा पहाडी भूभागमा सामान्यतया बदली रहेको छ भने तराई क्षेत्रमा मौसम मुख्यतः सफा देखि आंशिक बदली रहेको छ। दिउँसोको मौसम दिउँसो देशका हिमाली तथा पहाडी भूभागमा सामान्यतया बदली तथा तराई क्षेत्रमा आंशिक बदली रहनेछ। कोसी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका हिमाली तथा पहाडी भूभागका केही स्थानमा तथा लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका हिमाली तथा पहाडी भूभागका थोरै स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित हल्कादेखि मध्यम वर्षा तथा हिमपातको सम्भावना रहेको छ। मधेस प्रदेश तथा बागमती र गण्डकी प्रदेशका तराई भूभागका थोरै स्थानमा तथा कोसी, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराई भूभागका एक–दुई स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यम वर्षाको सम्भावना रहेको छ। यसैगरी कोसी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका पहाडी भूभागका एक–दुई स्थानमा भारी वर्षा हुने सम्भावना रहेको महाशाखाले जनाएको छ। रातिको मौसम राति कोसी प्रदेशलगायत देशका हिमाली भूभाग तथा बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका पहाडी क्षेत्रमा सामान्यतया बदली रहनेछ। कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी भूभाग तथा बाँकी तराई क्षेत्रमा आंशिक बदली रहने सम्भावना छ। कोसी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका हिमाली तथा पहाडी भूभागका थोरै स्थान तथा लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका हिमाली तथा पहाडी भूभागका एक–दुई स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यम वर्षाको सम्भावना रहेको छ। मधेस प्रदेश तथा कोसी र बागमती प्रदेशका तराई भूभागका एक–दुई स्थानमा समेत मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यम वर्षा हुनसक्ने महाशाखाले जनाएको छ। काठमाडौं उपत्यकामा पनि वर्षाको सम्भावना काठमाडौं उपत्यकामा सोमबार दिउँसो तथा साँझ हल्कादेखि मध्यम वर्षा हुने सम्भावना छ। उपत्यकामा वर्षा खण्डित प्रकृतिको हुने सम्भावना छ। अर्थात् उपत्यकाका सबै स्थानमा एकैपटक र एकै किसिमको वर्षा नहुन सक्छ। केही स्थानमा तुलनात्मक रूपमा बढी तथा अन्य स्थानमा हल्का वर्षा हुनसक्नेछ। उपत्यकामा वर्षाअघि घाम लाग्ने र बादल लाग्ने क्रमसमेत देखिन सक्ने महाशाखाले जनाएको छ। वर्षाको मात्रा कसरी निर्धारण गरिन्छ? मौसम विज्ञानमा २४ घण्टाको अवधिमा परेको वर्षाको मात्राका आधारमा वर्षालाई विभिन्न तहमा वर्गीकरण गरिन्छ। हल्का वर्षा: १० मिलिमिटरभन्दा कम मध्यम वर्षा: १० देखि ५० मिलिमिटरभन्दा कम भारी वर्षा: ५० देखि १०० मिलिमिटरभन्दा कम धेरै भारी वर्षा: १०० देखि २०० मिलिमिटरभन्दा कम अति भारी वर्षा: २०० मिलिमिटरभन्दा बढी यी मापन २४ घण्टाको वर्षा अवधिलाई आधार मानेर गरिन्छ। ‘एक–दुई स्थान’देखि ‘अधिकांश स्थान’सम्मको अर्थ मौसम पूर्वानुमानमा प्रयोग हुने ‘एक–दुई स्थान’, ‘थोरै स्थान’, ‘केही स्थान’, ‘धेरै स्थान’ र ‘अधिकांश स्थान’ जस्ता शब्दले वर्षा हुने सम्भावित भूभागको अनुपात जनाउँछन्। एक–दुई स्थान: १० प्रतिशतभन्दा कम भूभागमा वर्षाको सम्भावना थोरै स्थान: १० देखि ३० प्रतिशत भूभागमा वर्षाको सम्भावना केही स्थान: ३० देखि ५० प्रतिशत भूभागमा वर्षाको सम्भावना धेरै स्थान: ५० देखि ८० प्रतिशत भूभागमा वर्षाको सम्भावना अधिकांश स्थान: ८० प्रतिशतभन्दा बढी भूभागमा वर्षाको सम्भावना महाशाखाले वर्षा, मेघगर्जन तथा चट्याङको सम्भावना रहेका क्षेत्रमा आवश्यक सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ।